search
top

Rola ołtarzyka domowego w rodzimowierstwie

Kult domowy obecny był i jest w wielu kulturach, poświadczony został prawdopodobnie również u Słowian
(przykładem może być np. figurka Świętowita wolińskiego). Nie byłoby to niczym dziwnym: religia nie ogranicza się wszak do wyłącznie wspólnotowego jej przeżywania. Przeglądając wypowiedzi Rodzimowierców niejednokrotnie spotkać się można z dość infantylnymi głosami krytyki odnośnie posiadania ołtarzyka w domu – głównie wskazywano na rzekome „kopiowanie chrześcijan” [sic!] w tym temacie. Trudno polemizować z takimi, mało poważnymi, opiniami. Należy raczej zdać sobie sprawę ze znaczenia dla kultu domowego i osobistego faktu posiadania „świętego kąta”.

Przede wszystkim, ołtarzyk taki jest miejscem tworzącym autonomiczną sferę sacrum. Nie jest on obiektem kultu samym w sobie, a jedynie cząstką świętości, którą zabieramy do domu. Oczywiście, zasadniczo już sam dom jest sferą sacrum dla jego domowników, jednakże ołtarzyk składający się z wizerunków boskich i innych przedmiotów kultowych (np. pamiątek po przodkach) podkreśla jedynie jego świętość, a pozostawanie go w zasięgu wzroku jest nie tylko poświadczeniem żywej wiary domowników, ale również jej umocnieniem.
Szczególnie ważną funkcją ołtarzyka jest palenisko, na którym płonie święty ogień. Dawniej ogień taki płonął nieustannie i służył nie tylko celom kultowym; dziś nie zawsze jest to możliwe. Jednak wystarczy, żeby ogień płonął podczas pobytu domowników w domu – wszak to właśnie ich ma jednoczyć wokół siebie, a także chronić i inspirować. Przy ogniu rodzina może się modlić, może składać w niego ofiarę. Jest on manifestacją ognia obrzędowego, który skupia wokół siebie wiernych podczas obrzędów. W domu łączy zaś domowników – rodzinę.

Ołtarzyk, którego zdjęcie zamieszczamy składa się z kilku elementów, jednak jego układ i budowa są zupełnie dowolne – powinny odpowiadać potrzebom domowników. Nasz składa się z trzech idoli zbruczańskich, z których główny obracany jest zależnie od pory roku – zresztą elementy wystroju całego ołtarzyka, również zmieniają się w zależności od nich. Kolejnym elementem są wyobrażenia bogów Mokoszy i Dadźboga, a więc Ziemi i Słońca. Pomiędzy nimi, u dołu większego idola zbruczańskiego ustawiliśmy figurkę Welesa, u którego stóp złożona jest symboliczna ofiara z pieniędzy. Centralnym punktem jest ogień, który w zależności od potrzeb i okazji, jest świecą albo płonącym drewnem, ziołami, itd. Po jego bokach znajdują się ofiary składane wedle indywidualnej potrzeby – obecnie są to kołacz i kasza. Na ołtarzyku znajdują się też inne artefakty – tak zwana Perunowa strzałka (belemnit) znaleziona przy roztrzaskanym przez Piorun drzewie; odłamki trafionej przez Gromowładnego topoli zebrane w poświęcone mu święto; drewniane krążki z symbolami; para „ludzików” wykonanych ze zboża. Ołtarzyk z obu stron zamykają poświęcone Przodkom rzeźby chłopa i chłopki, przyozdobione odpowiednio figurką Świętowita wolińskiego i lunulą. Nie ma reguł w tworzeniu takiego ołtarzyka – musi on przede wszystkim być dostosowany do potrzeb duchowych domowników. Ważne jest, aby znajdował się we wschodnim narożniku domu czy mieszkania, lub przynajmniej na wschodniej ścianie – tak, aby Słońce wstawało za nim. Warto wspomnieć, że używany przez nas ołtarzyk domowy ulega modyfikacjom związanym z porami roku. Widoczna na zdjęciu wersja jest wersją wiosenną, stąd obecność np. bociana

IMG_1818

Rozpalenie Swarożycowego Ognia powinno być dokonywane w skupieniu i powadze, a sam Ogień należy odpowiednio powitać („witamy cię gościu w czerwonym płaszczu”). W ten właśnie Ogień złożyć można wszelką ofiarę przy nim można odmawiać modlitwy, oddawać się refleksji.

Posiadanie ołtarzyka w domu pozwala nie tylko przenieść cząstkę obrzędowego sacrum do codziennego życia. Pozostając w zasięgu wzroku sprawia, że jest ona stale w nim obecna. Oczywiście istnieją też inne korzyści – gromadzenie na nim kultowych przedmiotów o określonych właściwościach (np. ochronnych) może mieć realny wpływ na nasze życie. Ołtarzyk pozwala także rozpalić święty ogień w dowolnym momencie i złożyć ofiarę np. w intencji powodzenia w ważnym wydarzeniu życiowym czy na jakąkolwiek inną okazję. Ułatwia też czczenie Przodków i jest świetnym miejscem na gromadzenie związanych z nimi pamiątek.

Zobacz też:

2 Responses to “Rola ołtarzyka domowego w rodzimowierstwie”

  1. avatar Tomassus pisze:

    Dobry artykuł, myślę że rozbudzi u wielu osób chęć stworzenia lub rozbudowy takiego świętego miejsca w własnych domach.

Trackbacks/Pingbacks

  1. Rola ołtarzyka domowego w rodzimowierstwie | Słowianie i Słowianowierstwo - […] Źródło: http://duchtynia.pl/2015/06/oltarzyk-domowy/ […]
  2. Duchtynia – O tropicielach „katolstwa” w rodzimowierstwie O tropicielach „katolstwa” w rodzimowierstwie | Słowianie i Słowianowierstwo - […] badziewia”, które spotykamy zwykle u babci w pokoju. Tu nie chce mi się nawet rozwijać, bo pisaliśmy o tym …

Skomentuj

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

top
This site uses cookies. Find out more about this site’s cookies.